No products in the cart.
Báo giá, Kiến Thức Kỹ Thuật
Bảng Cấp Độ NLGI & Độ Xuyên Kim
Trong công tác bảo trì cơ điện và kỹ thuật bôi trơn tại nhà máy, độ đặc hoặc lỏng của mỡ bôi trơn là chỉ tiêu cơ học hàng đầu quyết định khả năng lưu giữ màng dầu trong ổ bi và khả năng lưu thông qua các đường ống dẫn. Việc lựa chọn đúng dòng mỡ bôi trơn công nghiệp với cấp độ đặc phù hợp giúp triệt tiêu hiện tượng nóng cháy vòng bi, kẹt van phân phối và giảm thiểu tối đa chi phí dừng máy đột xuất. Bài viết kỹ thuật này từ các chuyên gia bôi trơn AMT sẽ giải mã chi tiết bản chất của độ xuyên kim mỡ bôi trơn, phương pháp đo chuẩn ASTM D217 và cung cấp bảng đối soát hoàn chỉnh cấp độ NLGI từ 000 đến 3 nhằm giúp doanh nghiệp lựa chọn loại mỡ chuẩn xác cho từng vị trí làm việc.
⚡ Mục Lục Tra Cứu Nhanh Chuyên Sâu:
1. Độ Xuyên Kim Của Mỡ Bôi Trơn Là Gì? Ý Nghĩa Vật Lý & Khái Niệm Cơ Bản
💡 Định Nghĩa Chuẩn Về Độ Xuyên Kim (Cone Penetration)
Độ xuyên kim của mỡ bôi trơn (Cone Penetration) là chỉ số vật lý đo lường độ cứng, độ đặc hoặc độ lỏng (độ đồng nhất – Consistency) của mỡ dưới tác dụng của trọng lực. Chỉ số này biểu thị độ sâu mà một đầu nón côn kim loại tiêu chuẩn chìm sâu vào mẫu mỡ sau đúng 5 giây ở nhiệt độ quy chuẩn 25°C theo tiêu chuẩn ASTM D217. Đơn vị đo được tính bằng 0,1 milimét (10-1 mm).
📈
Chỉ số xuyên kim càng LỚN → Đầu nón chìm sâu → Mỡ càng MỀM / LỎNG (Dễ bơm)
📉
Chỉ số xuyên kim càng NHỎ → Đầu nón chìm nông → Mỡ càng ĐẶC / CỨNG (Bám dính)
Ví dụ thực tế: Một loại mỡ có độ xuyên kim 370 (0,1 mm) là dạng mỡ bán lỏng có thể chảy mềm như sữa đặc chua; trong khi loại mỡ có độ xuyên kim 275 (0,1 mm) là dạng mỡ đặc dẻo tựa như bơ thực vật phết bánh mì. Độ xuyên kim hoàn toàn không phản ánh chất lượng mỡ tốt hay xấu, mà là thước đo xác định phương thức mỡ được cấp phát vào ổ đỡ: bơm qua đường ống tự động hay bôi trơn kín định vị tại chỗ.
2. Tiêu Chuẩn Thử Nghiệm ASTM D217: Phân Biệt Độ Xuyên Kim Chưa Nhào & Đã Nhào
Hiệp hội Thử nghiệm & Vật liệu Hoa Kỳ đã ban hành phương pháp tiêu chuẩn ASTM D217 (tương đương tiêu chuẩn ISO 2137 và DIN 51804) để xác định độ xuyên kim bằng thiết bị nón côn tự do (Penetrometer). Trong các tài liệu kỹ thuật PDS của các nhà sản xuất lớn như ExxonMobil, kỹ sư luôn thấy hai thuật ngữ: Unworked Penetration và Worked Penetration.
📦 Chưa Nhào (Unworked) Trạng Thái Tĩnh
Đo trực tiếp ngay trên mẫu mỡ nguyên bản vừa mở nắp thùng chứa mà không qua tác động cắt gọt cơ học. Giá trị này phản ánh độ cứng tạm thời khi mỡ nằm yên tĩnh trong kho chứa lâu ngày.
⚙️ Đã Nhào (Worked – ASTM D217) Chuẩn Quốc Tế
Mẫu mỡ được đưa vào buồng nhào tiêu chuẩn và chịu đúng 60 chu kỳ nhào đùn đôi (60 double strokes) ở 25°C. Phép thử này mô phỏng ứng suất trượt cơ học thực tế khi con lăn cán đảo qua khối mỡ trong ổ bi máy móc.
Tất cả các cấp độ đặc theo chuẩn Viện Mỡ Bôi Trơn Quốc Gia Hoa Kỳ (NLGI) được công bố trên thị trường đều căn cứ trên Độ xuyên kim đã nhào 60 nhịp. Một dòng mỡ có độ ổn định cơ học vượt trội (Mechanical Stability) sẽ có độ xuyên kim sau 60 nhịp và sau 100.000 nhịp thay đổi rất nhỏ, không bị chảy lỏng biến dạng dưới rung động của máy móc.
3. Bảng Phân Cấp NLGI Hoàn Chỉnh (Từ NLGI 000 Đến NLGI 6) Chuẩn Quốc Tế
Viện Mỡ Bôi Trơn Quốc Gia Hoa Kỳ (National Lubricating Grease Institute – NLGI) đã phân loại mỡ bôi trơn thành 9 cấp độ (từ cấp cực lỏng 000 đến cấp cực cứng số 6). Bảng đối soát 4 cột dưới đây mô tả đầy đủ thông số đo lường, trạng thái tương đương trong đời sống và ứng dụng cơ khí đặc thù:
| Cấp Độ NLGI | Dải Xuyên Kim (0,1 mm) | Trạng Thái Tương Đương | Ứng Dụng Cơ Khí Tiêu Biểu |
|---|---|---|---|
NLGI 000
Mỡ lỏng lỏng | 445 – 475 | Dầu ăn đặc, xi-rô | Hộp giảm tốc bánh răng kín có khe hở hẹp, thiết bị nhiệt độ cực thấp |
NLGI 00
Bán lỏng | 400 – 430 | Súp kem đặc | Bơm tự động máy công cụ, hộp số máy cắt cỏ, cơ cấu truyền động hở |
NLGI 0 (Trọng điểm)
Bán lỏng mềm | 355 – 385 | Sữa chua đánh đặc | Hệ thống bôi trơn trung tâm đường ống dài, máy ép nhựa, máy xúc |
NLGI 1
Mềm dẻo | 310 – 340 | Kem đánh răng | Vòng bi làm việc ở nhiệt độ thấp hoặc hệ thống bơm mỡ bán tự động |
NLGI 2 (Phổ biến 85%)
Đặc chuẩn | 265 – 295 | Bơ thực vật phết | Vòng bi motor điện, bạc đạn công nghiệp, gối đỡ, khớp nối (Tiêu biểu: Mobilux EP 2, mỡ chịu nước Mobilgrease XHP 222, mỡ motor Mobil Polyrex EM, Mobil Unirex N2) |
NLGI 3
Khá đặc | 220 – 250 | Phô mai mềm phết | Bạc đạn trục đứng, vòng bi chịu rung chấn mạnh trong máy sàng rung |
NLGI 4, 5, 6
Rất đặc / Khối cứng | 85 – 205 | Xà phòng bánh, nến sáp | Bôi trơn dạng thỏi (Block grease) cho ngõng trục máy cán thép hở cổ xưa |
4. Mỡ Bán Lỏng Cấp NLGI 0: Lựa Chọn Cho Hệ Thống Bơm Tự Động & Hộp Số Kín
Trong các phân xưởng gia công hiện đại, việc sử dụng các hệ thống bơm mỡ bôi trơn tự động trung tâm (Centralized Lubrication Systems – CLS của Lincoln, Vogel, Bijur Delimon, Lube) đã trở thành tiêu chuẩn bắt buộc trên máy ép nhựa, máy phay tiện CNC và máy chấn dập. Những hệ thống này đòi hỏi loại mỡ có khả năng tự san phẳng (slumpability) và đặc tính bơm mượt mà ở áp suất kiểm soát.
Đây chính là môi trường hoạt động lý tưởng của sản phẩm mỡ bán lỏng Mobilux EP 0. Với dải xuyên kim chuẩn mực 355 – 385 (0,1 mm), dòng mỡ này sở hữu những ưu thế vượt bậc:
✓
Không gây nghẹt van phân phối: Mỡ bán lỏng dễ dàng luồn lách qua các khối van chia định lượng lũy tiến (Progressive Distributor Blocks) có đường kính lỗ phun siêu nhỏ mà không làm kẹt ty trượt pít-tông.
✓
Chống tách dầu khi nén ép: Dưới áp lực bơm đẩy liên tục trong đường ống dài hàng chục mét, phụ gia làm đặc Lithium Hydroxystearate của Mobilux EP 0 giữ chặt các phân tử dầu gốc, loại bỏ hiện tượng mỡ bị vắt kiệt tách dầu gây đóng bánh xà phòng làm nghẹt ống.
✓
Tự điền đầy hồi phục: Khi máy móc vận hành, mỡ bán lỏng nhanh chóng chảy tràn lấp đầy các rãnh trượt bi, ổ trục then hoa và hộp giảm tốc bán kín mà không tạo ra các “hang rỗng” (channeling effect) làm thiếu dầu bôi trơn.
5. Mỡ Tiêu Chuẩn Cấp NLGI 2: Chuẩn Mực Cho 85% Vòng Bi Bạc Đạn & Khớp Nối
Nếu cấp NLGI 0 thống trị trong các hệ thống đường ống bơm tự động thì cấp độ NLGI 2 được các hãng sản xuất vòng bi danh tiếng (SKF, NSK, FAG, NTN, Timken) chỉ định cho hơn 85% ứng dụng ổ lăn, ổ trượt và cơ cấu chuyển động cơ khí công nghiệp.
Đại diện ưu tú nhất trong phân khúc này là mỡ bôi trơn Mobilux EP 2 chính hãng ExxonMobil với độ xuyên kim 265 – 295 (0,1 mm). Cấp độ đặc số 2 mang lại sự cân bằng hoàn hảo giữa tính linh động và khả năng bám dính cơ học:
✓
Chống văng mỡ do lực ly tâm: Độ dẻo của mỡ số 2 giữ cho màng mỡ bám dính chắc chắn trên bề mặt con lăn và rãnh bi ngay cả khi trục quay ở tốc độ hàng nghìn vòng/phút, không bị văng bắn ra ngoài nắp chắn mỡ.
✓
Hình thành “phớt chắn mỡ” tự nhiên: Khối mỡ đặc nằm tại vành ngoài của ổ đỡ hoạt động như một lớp gioăng phớt vật lý ngăn chặn triệt để nước ẩm, bụi bẩn, cát đá và mạt kim loại xâm nhập vào bề mặt gia công chính xác của rãnh bi.
✓
Chịu tải trọng va đập cực lớn: Kết hợp cùng gói phụ gia chống mài mòn cực áp (EP), Mobilux EP 2 duy trì lớp màng dầu bảo vệ vững chắc dưới tải trọng va đập mạnh, đạt tải trọng hàn dính 4-Ball Weld Load lên tới 250 kgf.
Hệ sinh thái mỡ cấp NLGI 2 chuyên biệt từ ExxonMobil: Bên cạnh mỡ khoáng đa năng Mobilux EP 2, nhà máy có thể lựa chọn các giải pháp NLGI 2 tối ưu cho từng điều kiện khắc nghiệt: mỡ phức Lithium kháng nước rửa trôi & chịu tải va đập Mobilgrease XHP 222 (màu xanh coban đặc trưng), mỡ gốc Polyurea chịu nhiệt 160°C chuyên dụng triệt tiêu ồn cho motor điện Mobil Polyrex EM, mỡ bạc đạn cao tốc Mobil Unirex N2 và mỡ tổng hợp PAO siêu bền nhiệt Mobilith SHC 220.
6. So Sánh Mỡ NLGI 0 vs Mỡ NLGI 2: Khi Nào Dùng Mỡ Lỏng? Khi Nào Dùng Mỡ Đặc?
Việc hiểu rõ ranh giới kỹ thuật giữa hai cấp độ đặc phổ biến nhất giúp kỹ sư nhà máy tránh được những sai lầm nghiêm trọng trong quy trình bảo trì:
💧 Mỡ Bán Lỏng NLGI 0 Bơm Tự Động
- Độ xuyên kim: 355 – 385 mm/10 (mềm dẻo như kem sữa đặc).
- Khả năng bơm: Cực kỳ dễ bơm qua đường ống dài, van chia mỡ tỷ lệ.
- Ứng dụng tối ưu: Hệ thống bôi trơn trung tâm tự động máy CNC, máy ép nhựa, hộp giảm tốc kín chống rò rỉ.
- Hạn chế: Dễ bị rò rỉ nếu phớt chắn mỡ hở; không giữ được vị trí bôi trơn hở ngoài trời.
🧈 Mỡ Tiêu Chuẩn NLGI 2 Vòng Bi & Ổ Đỡ
- Độ xuyên kim: 265 – 295 mm/10 (dẻo đặc chuẩn bơ thực vật).
- Khả năng bám dính: Bám cực chắc trên bề mặt cơ khí, chống văng ly tâm.
- Ứng dụng tối ưu: Vòng bi mô-tơ điện, bạc đạn con lăn, khớp cầu xe xúc, gối đỡ trục quạt công nghiệp.
- Hạn chế: Không bơm được qua hệ thống ống dẫn nhỏ dài; lực cản thủy động học cao nếu dùng sai vị trí.
7. Sự Khác Biệt Giữa “Độ Đặc Của Mỡ (NLGI)” Và “Độ Nhớt Dầu Gốc (Viscosity)”
Một trong những ngộ nhận tai hại nhất của nhiều nhân viên kỹ thuật là nhầm lẫn giữa Độ đặc của mỡ (NLGI Grade) và Độ nhớt của dầu gốc (Base Oil Viscosity cSt). Đây là hai khái niệm độc lập hoàn toàn về mặt lý hóa:
⚠️ Nguyên Tắc Cốt Lõi Về Cấu Trúc Mỡ Bôi Trơn
Mỡ bôi trơn được cấu tạo giống như “một miếng bọt biển ngậm dầu”: Trong đó chất làm đặc (Thickener chiếm 10–15%) đóng vai trò là khung bọt biển tạo nên độ đặc NLGI; còn dầu gốc (Base oil chiếm 80–90%) nằm trong các lỗ bọt biển tạo nên màng bôi trơn thủy động lực.
📌 Cấp Độ Đặc NLGI (000 → 6)
Do chất làm đặc (10–15%) quyết định. Xác định độ mềm dẻo, tính năng dễ bơm qua đường ống hoặc khả năng bám dính định vị trong ổ đỡ mà không bị rò rỉ ra ngoài.
⚙️ Độ Nhớt Dầu Gốc (cSt @ 40°C)
Do dầu gốc (80–90%) quyết định. Xác định bề dày màng bôi trơn EHL để ngăn ngừa tiếp xúc kim loại dưới tải trọng làm việc. Mobilux EP Series sử dụng dầu gốc ISO VG 160 mang lại khả năng chịu tải và chống mài mòn hoàn hảo.
8. Các Yếu Tố Quyết Định Khi Lựa Chọn Cấp NLGI Cho Thiết Bị Nhà Máy
Để lựa chọn chính xác cấp độ đặc NLGI cho từng cụm máy, kỹ sư bảo trì cần đánh giá đồng thời 4 thông số kỹ thuật then chốt:
📐 1. Hệ Số Tốc Độ Quay Vòng Bi (Hệ Số NDm)
Tốc độ làm việc của vòng bi quyết định lực cản ma sát và lực ly tâm tác động lên mỡ. Kỹ sư tính toán hệ số tốc độ theo công thức chuẩn SKF:
NDm = n × (d + D) / 2
Trong đó: n là tốc độ quay (vòng/phút); d là đường kính trong (mm); D là đường kính ngoài (mm). • NDm > 300.000: Tốc độ cao, ưu tiên cấp NLGI 1 hoặc NLGI 2 dầu gốc nhẹ để giảm nhiệt ma sát. • NDm < 50.000: Tốc độ chậm, tải nặng, sử dụng cấp NLGI 2 hoặc NLGI 3 kết hợp dầu gốc độ nhớt cao.
⚙️ 2. Phương Pháp Cấp Mỡ Vào Vị Trí Bôi Trơn
Nếu hệ thống sử dụng bơm tự động trung tâm có đường ống dài, bắt buộc phải dùng mỡ bán lỏng cấp NLGI 0 hoặc NLGI 00 để tránh tắc nghẽn van chia. Nếu bôi trơn thủ công bằng súng bơm mỡ hoặc trét mỡ bằng tay trực tiếp khi lắp ráp ổ đỡ, cấp NLGI 2 là chuẩn mực tuyệt đối.
🔄 3. Phương Hướng Lắp Đặt Trục Ổ Đỡ (Trục Ngang Hay Trục Đứng)
Các ổ bi lắp trên trục thẳng đứng (Vertical Shafts) có xu hướng bị trọng lực kéo mỡ chảy dồn xuống phía dưới. Đối với trục đứng chịu rung chấn lớn (máy sàng rung, máy ly tâm), nên ưu tiên chọn mỡ đặc hơn một cấp, ví dụ chuyển từ cấp NLGI 2 lên cấp NLGI 3 để giữ mỡ không bị rò rỉ.
🌡️ 4. Nhiệt Độ Môi Trường Vận Hành
Ở nhiệt độ thấp (mùa đông hoặc kho lạnh -10°C đến 0°C), mỡ sẽ bị đông đặc lại đáng kể. Một loại mỡ cấp số 2 có thể bị cứng như cấp số 3 khiến súng bơm mỡ bị kẹt. Trong điều kiện nhiệt độ âm, kỹ sư cần chuyển sang mỡ mềm hơn như cấp NLGI 1 hoặc NLGI 0 để duy trì tính bơm lỏng.
9. Dòng Mỡ Công Nghiệp Mobilux EP: Đáp Ứng Hoàn Hảo Mọi Cấp NLGI Từ 0 Đến 2
Tập đoàn ExxonMobil đã nghiên cứu và phát triển dòng sản phẩm mỡ công nghiệp chịu cực áp đa năng Mobilux EP Series với đầy đủ các cấp độ đặc NLGI đáp ứng 100% nhu cầu vận hành trong nhà máy. Dưới đây là hai dòng sản phẩm chủ lực được phân phối chính hãng bởi AMT:
 Mobilux EP 0 (NLGI 0) Mỡ bán lỏng chịu cực áp cho hệ thống bơm trung tâm
|  Mobilux EP 2 (NLGI 2) Mỡ bôi trơn đa năng cho 85% vòng bi bạc đạn công nghiệp
|
 Mobilgrease XHP 222 (NLGI 2) Mỡ màu xanh chịu rung chấn & kháng nước rửa trôi
|  Mobil Polyrex EM (NLGI 2) Mỡ chuyên dụng bạc đạn mô-tơ điện & triệt tiêu ồn
|
Công ty TNHH Dầu Khí Quốc Tế AMT là đối tác phân phối chiến lược của ExxonMobil tại miền Bắc, duy trì kho dự trữ mỡ lớn tại Hà Nội và các trạm điều phối tại Bắc Ninh (KCN Tiên Sơn, Yên Phong, Quế Võ), cam kết giao hàng trong 2h đầy đủ CO/CQ và hóa đơn tài chính VAT.
10. Câu Hỏi Thường Gặp Về Độ Xuyên Kim & Cấp NLGI Mỡ Bôi Trơn (FAQ)
👨🔬
Kỹ Sư Bôi Trơn Công Nghiệp AMT
Senior Tribologist & Application Engineer | daumobil.com
Chuyên gia kỹ thuật tribology với hơn 14 năm kinh nghiệm thực chiến trong kiểm tra độ xuyên kim ASTM D217, chẩn đoán tách dầu mỡ bôi trơn và tư vấn chuyển đổi giải pháp bôi trơn tự động cho hàng trăm nhà máy sản xuất tại Việt Nam.
Tư Vấn Kỹ Thuật Bôi Trơn Miễn Phí
Cần Tư Vấn Chọn Đúng Cấp NLGI Cho Hệ Thống Máy Của Bạn?
Đội ngũ kỹ sư bôi trơn AMT sẵn sàng hỗ trợ khảo sát máy móc tại xưởng, tính toán thông số tốc độ vòng bi và tư vấn giải pháp chuyển đổi mỡ Mobilux EP tối ưu chi phí và tăng tuổi thọ thiết bị.
Địa chỉ: Số 9A, Ngõ 323/19 đường Thụy Phương, Phường Đông Ngạc, Hà Nội • Email: daunhonamt@gmail.com
